V 53 – Moeder Aarde – Amsterdam

Weteringplantsoen, Amsterdam

1924 of vroeger
Lagerweij-Polak noemt ‘1926 of vroeger’ in de oeuvrecatalogus, de juiste datering met zijn ‘1924 of vroeger’ zoals blijkt uit een atelierfoto uit 1924 – zie B43

moeder aarde - foto: loek van vlerken 08.01.2011moeder aarde - foto: loek van vlerken 08.01.2011 moeder aarde - foto: wendingen jrg. 1927 nr.1 - collectie loek van vlerken  moeder aarde - foto: wendingen jrg. 1927 nr.1 - collectie loek van vlerken
2 foto’s: Wendingen 1927 nr.1

Zwitserse kalksteen (taille directe), 125 cm

Het Nederlandse klimaat wordt niet altijd gewaardeerd. Meestal is het koud en guur en ook regent het bijna altijd in onze beleving. Ook voor beeldhouwwerken in de open lucht is ons klimaat verre van ideaal. Vooral als het beeld van kalksteen is, zoals ‘Moeder Aarde’ van Hildo Krop in het Weteringplantsoen in Amsterdam, dan valt er na zo’n kleine honderd jaar nog maar weinig te genieten aan het beeld, waarvan de details zo goed als uitgewist zijn.
Het beeld, gemaakt door Krop in 1924, werd in 1958 door de gemeente gehuurd van de beeldhouwer te behoeve van een wisselexpositie. Van die wisselexpositie, die op het Weteringplantsoen zou moeten plaats vinden, kwam niet veel terecht. Er kwamen geen andere beelden en ‘Moeder Aarde’  bleef gewoon staan. Het beeld viel dermate in de smaak dat de gemeente in 1966 besloot de creatie van Krop aan te kopen.
Een gehurkt vrouwenfiguur, die op schoot een liggende figuur vasthoudt. Links daarvan is een steenbok afgebeeld en rechts een roofvogel, terwijl middenvoor een slang is weergegeven. Met haar knieën rust zij op een soort verhoging; aan de linkerkant is hier een gestileerd gezicht te herkennen en aan de rechterkant een eekhoorn. Twee paarden, een staand en een liggend, zijn aan de voorkant uitgehouwen. Helaas was het kalkstenen beeld dermate uitgesleten zodat deze verschillende details niet of nauwelijks nog te onderscheiden waren.
In januari 2016 werd het beeld verwijderd om erger te voorkomen. Het beeld kon nog worden gerestaureerd, maar er zaten ook nogal wat scheuren in het steen die bij bevriezing grote barsten kunnen veroorzaken. Dit had tot gevolg dat het beeld niet meer buiten kon staan. Omdat het Weteringplantsoen zonder ‘Moeder Aarde’ niet compleet is, werd besloten een replica van het beeld te maken en het op de vertrouwde plek te herplaatsen.
De replica, vervaardigd door Steenhouwerij Zederik uit Tienhoven, werd begin april 2016 in het plantsoen geplaatst en is net als het origineel 125 cm hoog en vervaardigd van kalksteen. Aan de hand van oude foto’s (onder andere uit het tijdschrift Wendingen – jrg. 1927 nr.1) werden alle details zo exact mogelijk gereproduceerd. Op de foto’s is goed te zien dat bijvoorbeeld het hoofd aan de voeten van de ‘moeder’ bij het origineel zo goed als verdwenen. Ook andere kleine dierfiguren waren nog nauwelijks waar te nemen. Bij de replica is alles weer duidelijk zichtbaar.

Het originele beeld wordt gerestaureerd. Het stadsdeel Centrum is op zoek naar een nieuwe bestemming, maar dat zal dus niet meer buiten zijn.

Replica’s:

Moeder Aarde - replica - foto: loek van vlerken 26.05.2016 Moeder Aarde - replica - foto: loek van vlerken 26.05.2016  Moeder Aarde - replica (detail) - foto: loek van vlerken 26.05.2016 Moeder Aarde - replica (detail) - foto: loek van vlerken 26.05.2016Moeder Aarde - replica (detail) - foto: loek van vlerken 26.05.2016 Moeder Aarde - replica (detail) - foto: loek van vlerken 26.05.2016 Moeder Aarde - replica (detail) - foto: loek van vlerken 26.05.2016 Moeder Aarde - replica (detail) - foto: loek van vlerken 26.05.2016