B 86 – Geologisch Instituut – Amsterdam

Nieuwe Prinsengracht 130, Amsterdam

1930-32

moeder aarde - foto: loek van vlerken 10.12.2011moeder aarde - foto: loek van vlerken 10.12.2011gevel Geologisch Instituut - foto: loek van vlerken 06.04.2011moeder aarde in het atelier - foto: hildo krop museummoeder aarde in het atelier - foto: hildo krop museummoeder aarde in het atelier - foto: hildo krop museum
‘Moeder Aarde, de opgaande en neergaande krachten in de natuur’
a. gevelbeeld:
Franse kalksteen (Euville), 122 cm

torenbekroning - foto: loek van vlerken 06.04.2011torenbekroning - foto: loek van vlerken 15.04.2011
man met houweel, die in de verte tuurt (2x spiegelbeeldig)
b. torenbekroning:
Franse kalksteen, ca. 75 cm
vogel pikkend aan top van de berg - foto: loek van vlerken 06.04.2011
vogel pikkend aan de top van de berg
Naast de ingang heeft Krop een steen geplaatst met de afbeelding van de vogel pikkend aan de top van de berg. Dit symboliseert ‘de oneindigende eeuwigheid’. Het is geïnspireerd op een Japanse fabel over een vogel die eens in de miljoen jaar een korrel pikt van de top van een hoge berg. Wanneer de berg verdwenen is, is er een seconde van de eeuwigheid voorbijgegaan.
onderzoeker in de bergen met houweel - foto: loek van vlerken 06.04.2011
onderzoeker met meetapparatuur op driepoot
notitiemakende onderzoeker - foto: loek van vlerken 06.04.2011
onderzoeker die notities maakt
stenenbikker - foto: loek van vlerken 06.04.2011
stenenbikker
analist - niet meer aanwezig - foto: lagerweij-polak - datum onbekend
analist met twee kolven (verloren gegaan)
c. gevelstenen
Franse kalksteen, 55, 70, 44 cm

twee gehurkt zittende mannen met schaal - foto: loek van vlerken 06.04.2011
twee gehurkte mannen met schaal
aardbeving - foto: loek van vlerken 06.04.2011
aardbeving
prehistorische vogel - foto: loek van vlerken 06.04.2011 prehistorische vogel
prehistorische viervoeter - foto: loek van vlerken 06.04.2011

prehistorische viervoeter
boogbrug voor berglandschap - foto: loek van vlerken 06.04.2011
boogbrug voor berglandschap
bergpieken, waterval en een meer - foto: loek van vlerken 06.04.2011
bergpieken, een waterval en een meer
d. consolesteentjes (33 stuks) – 6 verschillende typen
gebakken aarde, 18 cm

berglandschap met gletcher of waterval - foto: loek van vlerken 06.04.2011
berglandschap met gletscher of waterval
rokende vulkaan - foto: loek van vlerken 06.04.2011
rokende vulkaan
boortorens waarvan een spuitende - foto: loek van vlerken 06.04.2011
boortorens, één spuitende toren
landschap met spuitende geiser - foto: loek van vlerken 06.04.2011
landschap met dennen en spuitende geiser
prehistorische plant - foto: loek van vlerken 06.04.2011
vier prehistorische planten
bergpieken met twee samenvloeiende rivieren - foto: loek van vlerken 06.04.2011
bergpieken met samenvloeiende rivieren
d. pijlerbekroningen (29 stuks) – 6 verschillende typen
gebakken aarde, 37 cm

architecten: A.R. Hulshoff m.m.v. C. van der Wilk

 

gevel - foto: loek van vlerken 06.04.2011Tussen 1930 en 1932 maakte Hildo Krop ontwerpen voor de gevels van de twee aaneengesloten vleugels van de universiteitsgebouwen op het Roeterseiland; het toenmalige Geologische Instituut en het  Van der Waals Laboratorium. Voor de ingangspartij van het Geologisch Instituut ontwierp Krop een vrouwenfiguur ‘Moeder Aarde’, die de opgaande en neergaande krachten in de natuur symboliseert. Daarnaast is de gevel met veel beeltenissen verlevendigd. Deze gevelstenen in kalksteen en bakwerk houden alle verband met geologie en laboratoriumwerk. Zo zijn er mannen met reageerbuizen, verrekijkers en houwelen; boortorens, vulkanen en préhistorische planten en dieren.

Het gebouw werd in 1934 officieel in gebruik genomen. Het instituut bestond uit afzonderlijke laboratoria of afdelingen, ieder onder leiding van een hoogleraar. Door de bezuinigingen van het eerste kabinet-Lubbers (1982-1986) werd het Geologisch Instituut afgevoerd van de lijst van instellingen waar men geologie kon studeren. De museumcollectie van het Geologisch Instituut (inclusief een grote verzameling stenen ondergebracht in een opslagruimte in Amsterdam-Noord) werd in 1988 opgesplitst in verschillende deelcollecties en overgedragen aan diverse instanties. Stukken met een museale waarde werden ondergebracht bij het Zoölogisch Museum in Artis. Enkele jaren later is deze collectie terechtgekomen bij het museum Naturalis in Leiden.


bron: Stadsarchief Amsterdam