B 103 – Hoofdbureau van Politie – Amsterdam

Marnixstraat 117, Amsterdam

1937-40

wapen van amsterdam, banderolle en staande figuren - foto: loek van vlerken 25.02.2011
wapen van amsterdam - foto: loek van vlerken 25.02.2011gevelversiering:
a. het met de keizerskroon bekroonde wapen van Amsterdam, geflankeerd door twee staande leeuwen

banderolle - foto: loek van vlerken 25.02.2011
b. banderolle met inscriptie: ’t Gezag dat rust behoedt in stad en staat / waakt rusteloos tegen d’onrust van het kwaad (tekst van de Nederlandse schrijver Pieter Hendrik van Moerkerken)

staande figuren - foto: loek van vlerken 25.02.2011
c. drie consoles met frontaal staande figuren:
1. zinnebeeld van de kinderpolitie: naakte man met jongen (achter de man een draak, die het gevaar symboliseert)
2. zinnebeeld van het gezag: mannelijk naakt met in de linkerhand een staf (symbool van uitvoerende macht) en naast zich een frontaal staande leeuw met wapenschild (hierop het koggeschip – het oudste zegel van Amsterdam)
3. zinnebeeld van de verkeerspolitie: mannelijk naakt met driehoek en opgerold document, achter zijn voeten een tweezijdig gevleugeld wiel

Italiaanse travertin, 320 cm (figuren op consoles) / 600 cm (wapen en banderolle)

architect: C. van der Wilk


foto: Hildo Krop Museum, Steenwijk
foto: Hildo Krop Museum, Steenwijk

gevel Marnixstraat hoek Elandsgracht - foto: loek van vlerken 25.02.2011

Het eerste ontwerp voor deze muurversiering bestond uit vier beelden op consoles. Dit ontwerp ‘De vier leeftijden van de mens’ betrof een beeldengroep met vier staande figuren:
a. een vrouw met een kindje op haar arm
b. een jongeling
c. een volwassen man
d. een grijsaard
Vanwege de thematiek werd dit ontwerp afgekeurd. Men vond het niet zo passen bij een politiegebouw. Het Hildo Krop Museum in Steenwijk bezit gipsen voorstudies van deze beelden. (zie ook ‘De vier leeftijden’ – V109)

vier generaties - foto's: loek van vlerken 16.07.2018

Bij de renovatie van het Amsterdamse hoofdbureau van politie in 1996-97 werden de drie beelden, ‘De kinderpolitie’, ‘het gezag’ en ‘de verkeerspolitie’, die niet in al te beste staat verkeerden, vervangen door kopieën. Dit was de eerste keer dat beelden van Krop werden vervangen door replica’s. In een interview in het N.R.C. Handelsblad (20.01.1997) zegt de maker van de replica’s, de beeldhouwer Ton Mooy: “De zure regen, waar men het altijd over heeft is niet zozeer het probleem. Het Nederlandse klimaat is bij uitstek geschikt om steen te mollen. En travertin kan niet zo veel hebben. In Zuid-Italië wordt het heel veel gebruikt, maar daar vriest het nauwelijks. Bevriezing is heel schadelijk voor beelden, met name als het kort daarvoor geregend heeft. Vocht zet uit wanneer het bevriest, daardoor ontstaan scheuren.”

originele beelden - nationaal veiligheidsinstituut -collectiedepot Apeldoorn - foto: nationaal veiligheidsinstituut 14.07.2006
originele beelden – foto: nationaal veiligheidsinstituut 14.07.2006

De originele beelden zijn in het bezit van het Nationaal Veiligheidsinstituut (NVI)* en staan in het collectiedepot in Apeldoorn. Ze zijn niet voor het museumpubliek te zien. De vloerbelasting in P!T veiligheidsmuseum (Almere) kan de beelden niet aan.

* De Stichting NVI omvat PIT veiligheidsmuseum (Almere), het Nationaal Brandweermuseum (NBM, Hellevoetsluis), het Nationaal Brandweer Documentatie Centrum (NBDC, Apeldoorn), het voormalig Nederlands Politiemuseum (NPM, Apeldoorn) en het Museum Bescherming Bevolking (locaties Rijswijk en Grou)

bronnen: NRC Handelsblad, 20.01.1997; Nationaal Veiligheidsinstituut (NVI)