Tagarchief: wezelaar h.

B 47 – De eeuwige vrouw – Amsterdam

Amsteldijk 273, Amsterdam

1924-25

de eeuwige vrouw (graf hildo krop) - foto: loek van vlerken 14.03.2011

grafsteen - foto: loek van vlerken 14.03.2011
Franse kalksteen (Pouillenay), 157 cm

Voor het Hollandse paviljoen van de wereldtentoonstelling ‘Exposition des arts décoratifs et industriels modernes’ in Parijs maakte Hildo Krop een aantal beeldhouwwerken. Na afloop van de tentoonstelling werd het paviljoen afgebroken. De beelden werden aan de kunstenaar teruggegeven. Een van deze beelden is ‘De eeuwige vrouw’, symbool voor de vrouw als middelpunt van het gezin. Het beeld bevindt zich op begraafplaats Zorgvliet op het graf van de kunstenaar. Zijn vrouw en dochter Helen zijn bijgelegd resp. in 1981 en 2001.
Het beeld is een typisch Krop-sculptuur van een vrouwfiguur met een zogenaamde ‘geknakte nek’. De symboliek hierbij is eenvoudig te verklaren: deze eeuwige vrouw moet gezien worden als een vruchtbaarheidssymbool – al het leven komt hier uit voort. In haar rechterhand houdt zij een appel, wat ook weer verwijst naar Eva, de oermoeder. De geknakte nek staat symbool voor zorgend, zorgdragend.

Het graf van Hildo Krop is op Zorgvlied te vinden in het deelgebied:  1.3 – Zocher-Rechts (nummer 35 op de kaart).
Ook liggen hier twee collega beeldhouwers van Krop: Han Wezelaar (nr.10) en Cor Hund (nr.21).

bron: Wandelen over Zorgvlied, Marcel Bergen/Irma Clement, 4e druk

B 110 – Voormalige Rijks Verzekerings Bank – Amsterdam

Apollolaan 15, Amsterdam

1940

rijksverzekeringsbank - foto: loek van vlerken 16.05.2019

de beschermer en handhaver van de sociale wetgeving - foto: loek van vlerken 09.03.2011de beschermer en handhaver van de sociale wetgeving - foto: loek van vlerken 08.02.2011de beschermer en handhaver van de sociale wetgeving - foto: loek van vlerken 17.02.2011 beeld in pijlernis:
‘De beschermer en handhaver van de Sociale Wetgeving’ (allegorisch mannenfiguur)

brons, 365 cm

architect: D. Roosenburg

voormalige Rijks Verzekerings Bank - foto: loek van vlerken 25.01.2016

In 1940 kregen de beeldhouwers Hildo Krop en Frits van Hall de opdracht om elk een beeld te maken voor het monumentale pand van de voormalige Rijksverzekeringsbank. Krop ontwierp van deze twee, ruim drie meter hoge bronzen allegorische beelden, ‘De beschermer en handhaver van de Sociale Wetgeving’. Het beeld laat een mannenfiguur zien, waarbij Krop in de rechter hand van deze beschermer, een vrouwenfiguurtje met open hand plaatste. Zij symboliseert de sociale wetgeving.

Het beeld van Van Hall is er nooit gekomen. Krop maakte ‘De Beschermer en handhaver van de Sociale Wetgeving’. Van Hall zou een vrouwenfiguur ‘De Beschermster van de Sociale Zorg en Gerechtigheid’ maken. Van Hall had het gipsmodel van het vrouwenfiguur gereed toen de oorlog uitbrak. Vanwege het oorlogsgeweld werd besloten het model in veiligheid te brengen. Het werd opgeslagen in de kelder van de bank. Daar liep het onherstelbare schade op door de hoge waterstand en door vorst. Omdat Van Hall tijdens de oorlog was omgekomen werd in 1951 besloten Han Wezelaar de opdracht te geven een nieuw beeld met hetzelfde thema te maken. Samen met het beeld van Wezelaar (een vrouw met een lam) werd Krop’s beeld in 1954 onthuld.

 de courant nieuws van de dag, 25.01.1941
foto: De Courant Nieuws van de Dag, 25 januari 1941

‘De beschermer en handhaver van de Sociale Wetgeving’, het beeld van Krop, was wel al eerder voor het publiek te zien. In 1941 werd het tijdelijk tentoongesteld in het Stedelijk Museum. Een foto uit de Courant Nieuws van de Dag van 25 januari 1941 laat zien hoe het beeld in het Stedelijk wordt gebracht. Op de foto rechts, bukkend met hoed, helpt de schepper van het beeld een handje met het transport.

B 75 – Gemeentelijke HBS voor meisjes – Amsterdam

Gerrit van der Veenstraat 99, Amsterdam

1928-30

beeldjes tussen de bogen aan de lange zijde van de gymzaal - foto: loek van vlerken 10.08.2018
beeldjes tussen de bogen aan de lange zijde van de gymzaal

staande man met rol in rechterhand - foto: loek van vlerken 21.01.2011a. pijlerbekroning zijde Anthonie van Dijckstraat:
wijdbeens staande man met opgerold document in rechterhand
Franse kalksteen, ca. 100 cm (volgens TNO- Geologische Dienst Nederland is dit onjuist. Naar de mening van deze dienst is het beeld gehakt uit Duitse tufsteen (vulkanische steen uit de Eifel).

man met sikkel en pikhaak - foto: loek van vlerken 21.02.2011
amor - foto: loek van vlerken 21.02.2011
beelden op toren - foto: loek van vlerken 21.02.2011beelden op toren - foto: loek van vlerken 21.02.2011b. 2 beelden op toren:
1. man met sikkel en pikhaak
2. Amor
brons, 130 cm

jan sluijters - foto: loek van vlerken 10.08.2018springend hert - foto: loek van vlerken 10.08.2018springend paard - foto: loek van vlerken 10.08.2018zijgevel - rubensstraat - foto: loek van vlerken 10.08.2018c. beeldjes aan baksteen-bogen zijde Rubensstraat:
1. de schilder Jan Sluyters
2. opspringend hert
3. springend paard
gebakken aarde, ca 52 cm

clown op gymnastiektoestel - foto: loek van vlerken 21.01.2011clown op gymnastiektoestel - foto: loek van vlerken 10.08.2018tennister, roeister, clown - foto: loek van vlerken 10.08.2018d. beeldjes tussen bogen, lange zijde gymzaal:
1 clown op gymnastiek toestel (4x)
2. staand meisje met roeispaan (3x en 1x aan de Gerrit van der Veenstraat)
3. staand meisje met tennisracket (3x)
gebakken aarde, 44 cm

e. beeld boven fontein op pijler:
faun
gebakken aarde, 94 cm
verloren gegaan

f. sproeier in de vorm van faun met slang boven bassin
gebakken aarde, 65 cm
verloren gegaan

architect: N. Lansdorp

paul koning 'de denker'- foto: loek van vlerken 20.01.2011han wezelaar 'moeder en kind' - foto: loek van vlerken 20.01.2011Het gebouw van de voormalige HBS voor meisjes (nu Gerrit van der Veen College) aan de Gerrit van der Veenstraat in Amsterdam telt een groot aantal kunstwerken. Naast de twee beelden van Han Wezelaar en Paul Koning bezit het gebouw beeldhouwwerken van Hildo Krop.
De ingang van het gebouw aan de Gerrit van der Veenstraat wordt gemarkeerd door een smalle, hoge toren. Volgens het ontwerp zou aan de linkerzijde van deze toren een tweede school gebouwd worden, maar  werd niet uitgevoerd. Bovenop de toren staan twee bronzen beelden van Hildo Krop: een man met sikkel en pikhaak en Amor.

Verder zijn er aan de gevel verschillende beeldjes van gebakken aarde. In 1925 boetseerde Krop voor zijn zoontje een olifant en bakte het daarna in de potkachel. Hij vond dat zo leuk dat hij, om de techniek beter te kunnen beheersen, een jaar lang keramiek lessen ging volgen in de Quellinusschool in Amsterdam. De techniek ging hij regelmatig toepassen bij opdrachten van de gemeente aan verschillende gebouwen. Ook het nieuwe Gemeentelijke Middelbare Meisjesschoolgebouw voorzag hij aan alle kanten met kleine beeldjes van gebakken aarde. Aan de Gerrit van der Veenstraat, vlak bij de hoek met de Rubensstraat: een meisjesfiguur. In de Rubensstraat: De schilder Jan Sluijters, een opspringend hert en springend paard. In de Anthonie van Dijckstraat plaatste hij een serie beeldjes tussen de bogen aan de lange zijde van de voormalige gymzaal: Clown op gymnastiektoestel, Staand meisje met roeispaan en Staand meisje met tennisracket.

In de Anthonie van Dijckstraat is ook nog een kalkstenen beeldje te vinden: een staande man met rol in rechterhand. In de tuin heeft ook nog een fontein gestaan met een faunfiguur en een sproeier in de vorm van een faun met slang boven het bassin. Dit werk is verloren gegaan.

Het blijkt echter dat er nog meer beeldhouwwerk van Krop aan dit gebouw gezeten heeft, gezien de krantenfoto uit de Telegraaf van 19 juli 1930 die net na het voltooien van het pand genomen is. Een meisje met een hertje aan haar voeten en hoger aan de toren staat een man die een vogel laat vliegen. Van dit laatste beeld zijn nog resten aan de toren waarneembaar.torenbeelden - foto: telegraaf 19.07.1930foto: De Telegraaf 19 juli 1930

restant beeld aan de toren - foto: loek van vlerken 10.08.2018

Tot de Tweede Wereldoorlog huisde in het gebouw deze Gemeentelijke HBS voor meisjes. Gedurende de bezetting hebben de Duitsers in 1940 het pand in beslag genomen en tot hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst (SD) gemaakt. Op 26 november 1944 werd het gebouw getroffen door een geallieerde bomaanval, die beperkte schade aan dit gebouw aanrichtte, maar vooral zo’n dertig huizen verwoestte.
euterpestraat 1944 - foto: hildo krop museumfoto: Hildo Krop Museum, Steenwijk – Euterpestraat 1944

Mijn oorspronkelijke vermoeden dat de pijlerbekroning aan de toren bij dit bombardement verloren is gegaan blijkt niet juist. Een foto uit het Stadsarchief van ca. 1951 laat het herstelwerk van het bombardement zien.

gerrit van der veenstraat - foto: beeldbank stadsarchief ca. 1951
foto: Stadsarchief, Amsterdam

De foto toont ook dat het beeld aan de toren hier nog aanwezig is. Waarschijnlijk is er sprake van verval. Krop gebruikte vermoedelijk voor dit beeld inferieure Franse kalksteen of Duitse tufsteen, net als de pijlerbekroning aan de Anthonie van Dijckstraat. Ook dit beeld van een wijdbeens staande man met opgerold document in rechterhand is niet in al te beste staat. De foto van januari 2011 laat het opgerold document nog zien; op de foto van augustus 2018 blijkt er alleen nog een stompje arm overgebleven.

foto's: loek van vlerken - links 21.01.2011 - rechts 01.08.2018

Vanwege het oorlogsverleden werd de straat, die voor en tijdens de oorlog Euterpestraat heette, na het einde van de oorlog hernoemd naar de beeldend kunstenaar en verzetsstrijder Gerrit van der Veen.

bronnen: Wikipedia; Delpher; TNO- Geologische Dienst Nederland.