Tagarchief: vondel j. van den

B 109 – Brug nr. 200 – ‘Vondelbrug’ – Amsterdam

over het Vondelpark, tussen 1e Constantijn Huygensstraat en Van Baerlestraat, Amsterdam

1939-42

gijsbrecht van aemstel - foto: loek van vlerken 24.01.2011vondelbrug - foto: loek van vlerken 24.01.2011brugversieringen:
a. op de brug, reliëf:
scène uit de ‘Gijsbrecht’ van Joost van den Vondel
Franse kalksteen, 130 cm

meisje met pop - foto: loek van vlerken 08.02.2011jongen met dierenkoppen - foto: loek van vlerken 08.02.2011 b. onder de brug (Vondelpark doorgang) in nissen:
1. staand meisje met pop met aan weerszijden slingerende takken met gnomenkoppen
2. staande jongen met aan weerszijden dierkoppen
Muschelkalksteen, 187 cm

architect: Piet Kramer

De Vondelbrug was al vanaf 1907 een wens van het gemeentebestuur, maar de bouw ervan begon pas in 1940 en kwam meteen alweer door de oorlog stil te liggen. Op 16 oktober 1947 werd uiteindelijk de brug feestelijk geopend en werden de Eerste Constantijn Huygensstraat met de Van Baerlestraat verbonden.
Brug 200, in de volksmond Vondelbrug, was op dat moment het grootste Amsterdamse bouwwerk van na de oorlog. De brug van architect Piet Kramer is gesierd met beeldhouwwerken uit 1942 van Hildo Krop. Op de brug bedacht Krop een tafereel uit de Gijsbrecht, als hommage aan de naamgever van het park. Voor de beelden onder de brug verplaatste hij zich in de gedachten van het kind. Al heel gauw ziet een kind in het donker, en zeker ‘s avonds in het park, allerlei schimmen, enge dieren en griezelige koppen uit het struikgewas tevoorschijn komen. Aan één kant van de onderdoorgang staat een jongen in vrijetijdskleding of schooluniform die zijn armen openhoudt naar de toeschouwer toe. De omlijsting van de nis bestaat uit dierenkoppen, waaronder die van een roofvogel, een zwijn, een tijger en een leguaan. Het meisje aan de overkant draagt dezelfde kleding maar dan met rok. Een kleine harlekijnspop bungelt aan haar hand. Aan weerszijden van de nis steken saterkoppen uit het struikgewas.
Helaas ware de beelden door waterschade dermate aangetast dat ze in 2009 zijn vervangen door replica’s (restaurator Pier Terwen, Leiden). De originelen hadden zo goed als geen reliëf meer. De overblijfselen zijn nog aangeboden aan het Hildo Krop Museum in Steenwijk, maar deze waren in een dermate slechte conditie dat er van afgezien is. In ieder geval zijn onder de Vondelbrug de details van de beelden weer goed te zien.

oorspronkelijk beeld meisje - foto: pier terwen 2015  oorspronkelijk beeld jongen - foto: pier terwen 2015
foto’s Pier Terwen, 2015

Me 55 – Monumentale bank – Amsterdam

Koninklijk Paleis, Dam, Amsterdam
interieur

1955-58

monumentale bank paleis op de dam - foto: loek van vlerken 23.10.2013monumentale bank paleis op de dam - foto: loek van vlerken 23.10.2013uit vondels gijsbrecht - foto: loek van vlerken 23.10.2013   uit vondels gijsbrecht - foto: loek van vlerken 23.10.2013uit vondels gijsbrecht - foto: loek van vlerken 23.10.2013uit vondels gijsbrecht - foto: loek van vlerken 23.10.2013monumentale bank paleis op de dam - foto: loek van vlerken 23.10.2013monumentale bank paleis op de dam - foto: loek van vlerken 23.10.2013monumentale bank paleis op de dam - foto: loek van vlerken 23.10.2013monumentale bank paleis op de dam - foto: loek van vlerken 23.10.2013

Bank met op de rug vier reliëfs met voorstellingen ontleend aan de ‘Gijsbrecht’ van Vondel, in het midden de keizerskroon met op de banderolle het devies dat koningin Wilhelmina na de bevrijding aan Amsterdam schonk:

‘Heldhaftig/Vastberaden/Barmhartig’

De poten hebben de vorm van twee leeuwenparen met links het wapen van Amsterdam en ‘1655’ en rechts het koggeschip, het oudste zegel van Amsterdam en ‘1955’

eikenhout, 73 x 240 x 80 cm

Hildo Krop maakte deze bank ter gelegenheid van het 300-jarig bestaan van het Koninklijk Paleis op de Dam. Oorspronkelijk bedoeld voor ‘Koningsvoorhuis’, maar daar niet geplaatst. Het initiatief voor de bank ging uit van de toenmalige burgemeester van Amsterdam, mr. A. d’Ailly. Op 26 september 1958 werd de bank Koningin Juliana aangeboden.

koningin juliana en wethouder de roos - foto: nieuwsblad van het noorden - 27 september 1958
Koningin Juliana en wethouder De Roos, met op de achtergrond Prins Bernhard –  foto: Nieuwsblad van het Noorden – 27 september 1958

V 126 – Charlotte Köhler ten voeten uit – Amsterdam

Stadsschouwburg, Leidseplein, Amsterdam

1943

charlotte köhler - foto: loek van vlerken 25.02.2011charlotte köhler - foto: loek van vlerken 25.02.2011   charlotte köhler - foto: loek van vlerken 25.02.2011standbeeld van Charlotte Köhler

brons, 99 cm

Charlotte Theresia Catharina Köhler (1892 – 1977) was een groot toneelspeelster uit de vorig eeuw en trad op met andere grote namen uit de Nederlandse toneelwereld, zoals o.a. Louis Bouwmeester, Albert van Dalsum en Ko van Dijk.
De actrice Charlotte Köhler wordt hier door Hildo Krop uitgebeeld in de rol van Badeloch uit de Gijsbrecht van Amstel van Joost van den Vondel. Krop stelde van jongs af aan veel belang in toneel. In zijn geboorteplaats Steenwijk waren zijn ouders actief betrokken geweest bij de amateurtoneelvereniging Amicitia.


foto: Hildo Krop Museum, Steenwijk

Op 15 september 1922 werd de artiestensociëteit De Kring geopend aan de Binnen Amstel. Deze sociëteit werd opgericht door zestien kunstenaars en intellectuelen, onder wie de dichter A. Roland Holst, de architect Jan Gratama en Hildo Krop. In 1930 verhuisde De Kring naar het Kleine-Gartmanplantsoen. Iedereen die kunst of wetenschap beoefende kon lid worden van De Kring, of die ‘uit hoofde van zijn instelling hiervoor in aanmerking komt’.  Door deze bepaling ontstond er een prettige open sfeer. Vooral in de eerste jaren organiseerde De Kring belangrijke artistieke avonden waar ook Charlotte Köhler regelmatig optrad met haar voordrachten. Hoewel Charlotte Köhler tot een vooraanstaande en zeer bijzondere, succesrijke actrice zou uitgroeien, heeft ze toch haar grootste roem en populariteit aan haar voordrachten te danken. Het begrip voordracht is eigenlijk niet de juiste benaming van haar kunst: zij gaf solotoneel vanaf een vaste plaats en uitgaande van een basishouding, met voornamelijk vocale middelen en wisselende mimiek. Aanvankelijk had ze er weinig succes mee, maar in 1929 kwam de doorbraak met ‘De zachtmoedige’ van Dostojevski, waar zij furore mee maakte.

de zachtmoedige - afbeelding uit het Algemeen Handelsblad - 02.05.1929
Hildo Krop tekende voor haar een affiche in drie kleuren voor deze voorstellingen.

Uit de nalatenschap van Charlotte Köhler keert de Stichting Charlotte Köhler periodiek, via het Prins Bernhard Cultuurfonds,  jaarlijks drie aanmoedigingsprijzen uit aan kunstenaars onder de 35 jaar.

bronnen:
Biografischportaal van Nederland
Amsterdam in de 20 e eeuw, deel 1, Dr. Richter Roegholt, 1976