Tagarchief: het volk dagblad

V 29 – ‘De oude en de nieuwe wereld’

1919 (of eerder)

particuliere collectie

de oude en nieuwe wereld - foto: loek van vlerken 17.01.2018de oude en nieuwe wereld (detail) - foto: loek van vlerken 17.01.2018de oude en nieuwe wereld (detail) - foto: loek van vlerken 17.01.2018

euville kalksteen, 72 cm

 

Dat Hildo Krop de Eerste wereldoorlog weerzinwekkend vond  bleek in 1917, toen hij geheel belangeloos drie reliëfs ontwierp voor het Belgenmonument (Mo 2) in Amersfoort. In zijn afwijzing van oorlog was hij zeer principieel. In 1918 verliet hij de SDAP waarvan hij sinds ongeveer 1908 lid was geweest, omdat in het socialistische dagblad Het Volk een oproep stond om de negende Duitse oorlogslening te steunen.
Een houtsnede van een geknakte man in een veld vol oorlogsgraven, een zelfde thematiek als bij het Belgenmonument, maakte hij in 1919 of mogelijk eerder. Deze houtsnede noemde hij ‘De oude en de nieuwe wereld’ en werd afgedrukt in het ‘Houtsnedennummer’ van het tijdschrift Wendingen, jrg. 1919 – nrs. 7/8. Waarschijnlijk is de prent in het blad niet juist afgedrukt omdat het monogram HLK gespiegeld staat en bovendien gebruikte Krop het thema tegelijkertijd ook voor een beeldhouwwerk met dezelfde naam. Hierbij is duidelijk te zien dat het ‘geknakte’ hoofd van de man naar links buigt, in tegenstelling tot de gepubliceerde houtsnede.

de oude en de nieuwe wereld - houtsnede zoals afgedrukt in wendingende oude en de nieuwe wereld - houtsnede contra

Het fraaie kalkstenen beeld ‘De oude en de nieuwe wereld’, dat zich in een particuliere collectie bevindt,  lijkt niet af te zijn. Het kinderkopje aan de voorkant van de voeten van de man, zoals op de houtsnede te zien is, werd niet uitgevoerd in de stenen versie.

de oude en de nieuwe wereld (detail voeten) - foto: loek van vlerken 17.01.2018

de oude en de nieuwe wereld - hildo krop werkend aan het beeld - foto: hildo krop museum - fotograaf: bernard eilers Hildo Krop werkend aan ‘De oude en de nieuwe wereld’ – foto: Bernard Eilers

 

met dank aan Frans van Burkom

Mo 3 – Grafmonument Albert Hahn – Amsterdam

Nieuwe Ooster, Kruislaan 124, Amsterdam
1918-19

grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 03.03.2011 grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 04.03.2011 grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 31.10.2015grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 04.03.2011
grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 31.10.2015 grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 31.10.2015
grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 31.10.2015grafmonument met man, vrouw en kind met opschrift:

DE ARBEIDERS AAN ALBERT HAHN   /  17 MAART 1877  /  3 AUG 1918

muschelkalksteen en comblanchien, 265 cm

Archiefstukken laten zien dat het verlenen van de opdracht aan Hildo Krop voor het realiseren van een monument voor Albert Hahn een snel beklonken zaak was. Op 14 december 1918 was er een vergadering van een commissie van de SDAP. Er was slechts één agendapunt: de aanwijzing van de ontwerper van het monument. Een subcommissie ‘draagt met algemene stemmen voor den beeldhouwer Hildo Krop, die met een aanvankelijk ontwerp en met afbeeldingen en proeven van voltooit werk ter vergadering aanwezig zal zijn’. Hoe dat eerste ontwerp eruit heeft gezien is niet duidelijk. Uit gegevens van het Haags Gemeentemuseum (het huidige Kunstmuseum) blijkt dat Krop dit werkmodel aan het museum heeft geschonken. Helaas is het werkmodel onvindbaar.
Het grafmonument voor de in 1918 overleden, sociaal geëngageerde politieke tekenaar Albert Hahn is een sterk symbolisch getint werk: een hoog driehoekig voetstuk, waarop een arbeidersgezin – man, vrouw en kindje – op weg is naar een betere toekomst. Naar aanleiding van de onthulling van het gedenkteken schreef Het Volk van 29 september 1919: ‘Het beeld zelf is de verzinnelijking der arbeidersbeweging ( … ): het arbeidersgezin dat naar de lichtende toekomst schrijdt, voortgestuwd door den Genius, die met een laatste blik afscheid neemt van het verleden’.

Albert Pieter Hahn (Groningen, 17 maart 1877 – Watergraafsmeer, 3 augustus 1918) was een Nederlands politiek tekenaar en boekbandontwerper. Deze bevlogen antimilitaristische  socialist was een politiek tekenaar over wie heel Nederland een mening had. Bestuurders ergerden zich wild aan zijn prenten, maar arbeiders en lezers van de socialistische krant Het Volk liepen met hem weg. Hij streed tegen onderdrukking en onrecht met de politieke prent als wapen.

bronnen: Wikipedia; Een ode aan de arbeid, Marja Sanderse-Open Universiteit, febr.2015.