Tagarchief: gemeentemuseum den haag

Me 23 – Meubels voor juwelier Steltman – Den Haag

Noordeinde 42a, Den Haag

1920

vitrine op onderstel - foto: loek van vlerken 14.11.2017
vitrine op onderstel (detail - liggend figuur en zwaan) - foto: loek van vlerken 14.11.2017
vitrinekastje - foto: loek van vlerken 14.11.2017
vitrinekastje (detail) - foto: loek van vlerken 14.11.2017

a. acht stoelen met alleen een rugleuning
b. drie stoelen idem maar met lagere leuning
c. stoel met armleuningen en aan de achterzijde een paneel met snijwerk (lopende man met dieren en bloemen)
d. bureau
e. toontafel met uittrekbaar blad
f.  vitrine op onderstel met inscriptie in reliëf: ‘Steltman bijoutiier Noordeinde 42a Den Haag’ met vignet liggend vrouwelijk naakt met zwaan
g. bureautje
h. ladenkastje
i.j. vitrines
k. toonbank

licht en donker coromandelhout, div. afmetingen

hanni steltman door chris lebeau - 15.01.1923
Hanni Steltman door Chris Lebeau – 15.01.1923

In 1920 vroeg Johannes Steltman aan zijn Steenwijkse jeugdvriend Hildo Krop of hij zijn winkelpand van zijn juwelierszaak aan het Noordeinde in Den Haag wilde moderniseren. Krop transformeerde de juwelierszaak tot een moderne winkel met een kunstzinnig cachet dat voor de Haagse binnenstad bijzonder was. De winkel onderging een metamorfose. Krop ontwierp een tapijt en diverse meubelen: vitrinekasten, stoelen, krukjes, tafels, bureaus en een toonbank met vitrines en laden en klepjes. Enkele van deze meubelen zijn nog steeds in gebruik in de huidige winkel.

Ook ontwierp Krop etalagepanelen en moderniseerde hij het exterieur van het pand (zie: Me24).
Bij de tentoonstelling ‘100 jaar Steltman’ in het Gemeentemuseum (het tegenwoordige Kunstmuseum) in Den Haag in 2017/18 werden enkele meubelstukken uit dit interieur tentoongesteld.

bron: Steltman catalogus, Gemeentemuseum, Den Haag, 2017

interieur juwelier steltman, den haag - foto: lagerweij-polak
foto: Lagerweij-Polak

Volgens de oeuvre catalogus van Lagerweij-Polak zouden naast de vitrines, kast, tafel, stoelen en kleed, ook het zilveren theestel op de tafel een ontwerp zijn van Krop.

zilveren theeservies - historische foto: hildo krop museum
foto: Hildo Krop Museum, Steenwijk

Me 24 – Etalagepanelen voor juwelier Steltman – Den Haag

Noordeinde 42a, Den Haag

ca. 1920

faun met dieren en bloemen - foto: loek van vlerken 14.11.2017
faun met bloemen en dierenfaun met dieren en bloemen -foto: wendingen 1925 nr.2 (collecie loek van vlerken)
tweede paneel met faun – foto: Wendingen 1925 nr.2
staande vrouw met slang en bloemen - foto: loek van vlerken 14.11.2017
staande vrouw met slang en bloemenparelvisser - foto: loek van vlerken 14.11.2017
parelvisser met mes, haai, zeeplanten en -dierenfaun met dieren en bloemen (detail vosje) - foto: loek van vlerken 14.11.2017
faun met dieren en bloemen (detail: vosje)faun met dieren en bloemen (detail vogels) - foto: loek van vlerken 14.11.2017
faun met dieren en bloemen (detail: vogels)faun met dieren en bloemen (detail gazelle en egel) - foto: loek van vlerken 14.11.2017
faun met dieren en bloemen (detail: gazelle, rups en egel)

a. twee verschillende panelen met een faun met dieren en bloemen
b. achterwandpaneel etalage: staande vrouw met slang en bloemen
c. achterwandpaneel etalage: parelduiker met mes en haai, zeeplanten en –dieren

ajourreliëfs, coromandelhout, a. 39x 83,5 cm; b. en d. 40 x 55 cm; c. 39,5 x 55 cm

Als beeldhouwer had Krop rond 1920 al behoorlijk naam gemaakt. Er kwamen flink wat opdrachten voor bouwbeeldhouwwerk uit het hele land binnen. In de hoofdstad waren de eerste versieringen aan bruggen van zijn hand verschenen. Maar daarnaast bleven ook de aanvragen voor het vervaardigen van meubels en complete interieurs binnenkomen. In 1920 kreeg Krop van zijn Steenwijkse jeugdvriend Johannes Steltman het verzoek om het winkelpand van zijn juwelierszaak aan het Noordeinde in Den Haag in te richten. Krop ging voortvarend te werk. De winkel moest een kunstzinnige uitstraling krijgen, een uitstraling die uniek was in de Haagse binnenstad. Er kwam een nieuwe etalage, waarbij het bovendeel met gebrandschilderd glas werd uitgevoerd. Ook ontwierp Krop nieuwe deurpartijen met mooie bovenlichten.


winkelpand Noordeinde 42a – ca. 1925 (foto: archief Steltman)


winkelpand Noordeinde 42a – 2019


glas-in-loodraam


fragment winkeldeur

deurlichten met huisnummer 42 en monogram JS

Een wand bij het entree werd van boven tot onder voorzien met donkerbruine ESKAF-grèstegels met voorstellingen van mens en dier.

faun met dieren en bloemen (foto - wendingen 1925 nr.2)
foto: Wendingen 1925 nr.2

Voor de binnenkant van de etalage ontwierp Krop coromandelhouten ajourpanelen met verschillende voorstellingen. Een paneel laat een parelduiker met een mes en een haai zien als verwijzing naar parels, welke een specialiteit van Steltman was. Een ander paneel verbeeldt een staande vrouw met slang en bloemen en twee verschillende reliëfpanelen met een faun in de natuur, compleet met bloemen en dieren.
Ook het interieur van de winkel  onderging een metamorfose. Krop ontwierp diverse meubelen: een toonbank met vitrinekasten en laden, bureaus, stoelen, krukjes, tafels en zelfs een tapijt (zie Me23).

interieur juwelier steltman, den haag - foto: lagerweij-polak
foto: Lagerweij-Polak

In 1933 werd het interieur van de winkel uitgebreid en volgens een plan van Krop gemoderniseerd met een licht muurbekleding, nieuwe lampen en een andere opstelling van kasten en vitrines. In 1964 werd de zaak ingrijpend verbouwd, waarbij de panelen het veld moesten ruimen en werden opgeslagen.

Bij de tentoonstelling ‘100 jaar Steltman’ in het Gemeentemuseum (het huidige Kunstmuseum) in Den Haag in 2017/18 waren drie ajourreliëfs en enkele meubelstukken uit dit interieur tentoongesteld.

Gedurende een tentoonstelling gewijd aan Krops’ faunen, in het Hildo Krop Museum in Steenwijk (van 2019 t/m 2020), is het ajourreliëf  faun met bloemen en dieren te bewonderen.

bron: Steltman catalogus, Gemeentemuseum, Den Haag

Mo 3 – Grafmonument Albert Hahn – Amsterdam

Nieuwe Ooster, Kruislaan 124, Amsterdam
1918-19

grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 03.03.2011 grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 04.03.2011 grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 31.10.2015grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 04.03.2011
grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 31.10.2015 grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 31.10.2015
grafmonument albert hahn - foto: loek van vlerken 31.10.2015grafmonument met man, vrouw en kind met opschrift:

DE ARBEIDERS AAN ALBERT HAHN   /  17 MAART 1877  /  3 AUG 1918

muschelkalksteen en comblanchien, 265 cm

Archiefstukken laten zien dat het verlenen van de opdracht aan Hildo Krop voor het realiseren van een monument voor Albert Hahn een snel beklonken zaak was. Op 14 december 1918 was er een vergadering van een commissie van de SDAP. Er was slechts één agendapunt: de aanwijzing van de ontwerper van het monument. Een subcommissie ‘draagt met algemene stemmen voor den beeldhouwer Hildo Krop, die met een aanvankelijk ontwerp en met afbeeldingen en proeven van voltooit werk ter vergadering aanwezig zal zijn’. Hoe dat eerste ontwerp eruit heeft gezien is niet duidelijk. Uit gegevens van het Haags Gemeentemuseum (het huidige Kunstmuseum) blijkt dat Krop dit werkmodel aan het museum heeft geschonken. Helaas is het werkmodel onvindbaar.
Het grafmonument voor de in 1918 overleden, sociaal geëngageerde politieke tekenaar Albert Hahn is een sterk symbolisch getint werk: een hoog driehoekig voetstuk, waarop een arbeidersgezin – man, vrouw en kindje – op weg is naar een betere toekomst. Naar aanleiding van de onthulling van het gedenkteken schreef Het Volk van 29 september 1919: ‘Het beeld zelf is de verzinnelijking der arbeidersbeweging ( … ): het arbeidersgezin dat naar de lichtende toekomst schrijdt, voortgestuwd door den Genius, die met een laatste blik afscheid neemt van het verleden’.

Albert Pieter Hahn (Groningen, 17 maart 1877 – Watergraafsmeer, 3 augustus 1918) was een Nederlands politiek tekenaar en boekbandontwerper. Deze bevlogen antimilitaristische  socialist was een politiek tekenaar over wie heel Nederland een mening had. Bestuurders ergerden zich wild aan zijn prenten, maar arbeiders en lezers van de socialistische krant Het Volk liepen met hem weg. Hij streed tegen onderdrukking en onrecht met de politieke prent als wapen.

bronnen: Wikipedia; Een ode aan de arbeid, Marja Sanderse-Open Universiteit, febr.2015.