Tagarchief: churchill

Mo 42 – Monument voor de onbekende politieke gevangene, Steenwijk

Hildo Krop Museum, Steenwijk

1952

maquette monument voor de onbekende politieke gevangene - foto: lagerweij-polak
foto: Lagerweij-Polak

freedom of religion - wandelende jood - gips - foto: loek van vlerken 28.08.2017
Freedom of Religion 
freedom of fear - man met kind - gips - foto: loek van vlerken 28.08.2017
Freedom of Fear
freedom of speech - vrouw aan martelpaal - gips - foto: loek van vlerken 28.08.2017
Freedom of Speech
politieke gevangene - gips (voorzijde) - foto: loek van vlerken 28.08.2017

Politieke gevangene (voorzijde)
politieke gevangene - gips - (achterzijde) - foto: loek van vlerken 28.08.2017
Politieke gevangene (achterzijde)

Sokkel waarop vijf pijlers, de continenten die een aardbol dragen, waaraan vijf twijgen ontspruiten, bekroond met een zittend vrouwfiguur; ‘Moeder Aarde’
1. Freedom of fear
2. Freedom of religion
3. Freedom of speech
4. Freedom of want
5. Geknield liggende, geboeide man: ‘het symbool van de politieke gevangene’

De aardbol en figuren gedacht in brons, de rest in natuursteen.
Het geheel is een omwerking van het niet uitgevoerde Churchill-monument (Mo 37) uit 1949, waarbij ‘Het herstel van het land’ is vervangen door ‘het symbool van de politieke gevangene’.
Niet uitgevoerd.

In 1951 werd een internationale prijsvraag voor een ‘Monument voor de Onbekende Politieke Gevangene’ uitgeschreven door het Institute of Contemporary Arts in Londen. Voor dit concours werkte Hildo Krop zijn Churchill-monument om met handhaving van de vier deviezen van het Atlantic Charter, maar in plaats van het onderdeel ‘Herstel van het Land’ kwam als symbool van de politieke gevangene een geknield liggende, geboeide man. Het standbeeld van Churchill werd vervangen door een wereldbol, waarop een Moeder Aarde rust.
Krop maakte van enkele beelden, Wandelende Jood, vrouw met kind (werd man met kind) en vrouw aan martelpaal, nieuwe schetsen in gips. Op de voet van het nieuw ontworpen beeld van de geboeide man staat een inscriptie in het Latijn:
SI FRACTUS ILLABATUR ORBIS, IMPAVIDUM FERIENT RUINAE
(indien het hemelgewelf breekt en instort, dan zullen de brokstukken hem, onverschrokken, treffen). Deze gipsen schetsen bevinden zich in het Hildo Krop Museum te Steenwijk.

De verschillende ingezonden ontwerpen werden in december 1952 in Antwerpen en in maart/april 1953 in Londen tentoongesteld. In het voorwoord van de tentoonstellingscatalogus stond dat het monument van de onbekende politieke gevangene een eerbetoon was aan die mensen die onder verschillende politieke systemen het gewaagd hadden hun vrijheid en hun leven te offeren voor de zaak van de menselijke vrijheid. In essentie ging het erom dat het gedenkteken zowel de slachtoffers van de Duitse concentratie- en vernietigingskampen diende te herdenken als die van de politieke zuiveringen onder Stalin in de voormalige Sovjet Unie. De realisering van het monument ging uiteindelijk niet door. De Koude Oorlog speelde hierbij een belangrijke rol.  Officieel heette het dat de geldschieter zich had teruggetrokken. De echte reden waarom het gedenkteken er niet is gekomen heeft te maken met het feit dat na de dood van Stalin in 1953, de eerste naoorlogse topconferentie tussen Oost en West plaats vond. Op deze conferentie stond de toekomst van Berlijn hoog op de agenda. Het monument kon door het Kremlin worden opgevat als provocatie en dat zou de ontspanningspolitiek bemoeilijken. De plannen voor het monument werden daarom in de ijskast gestopt.

In 1960 werd besloten de oprichting van het monument definitief niet te laten doorgaan.

bron: Voormalige concentratiekampen, Roel Hijink, 2011

Mo 37 – Ontwerp Churchill Monument – Steenwijk

Hildo Krop Museum,  Steenwijk

1949

churchill - foto: loek van vlerken 28.08.2017
Churchill
gips, 45 cm

'aan churchill' - foto: loek van vlerken 28.08.2017
“Aan Churchill”
freedom of fear - vrouw met kind - foto: loek van vlerken 28.08.2017
Freedom of Fear
freedom of religion - wandelende jood - foto: loek van vlerken 28.08.2017

Freedom of Religion
freedom of speech - vrouw aan martelpaal - foto: loek van vlerken 28.08.2017
Freedom of Speech
freedom of want - zwangere vrouw - foto: loek van vlerken 28.08.2017

Freedom of Want
herstel van het land - man helpt ander opstaan - foto: loek van vlerken 28.08.2017
Het herstel van het land

Aardewerk met monochroom glazuur met doorschijnende gloed van rode terracotta, 15,5/10/11,5/11,5/11,5/10 cm

ontwerp churchill-monument - foto: lagerweij-polakfoto: Lagerweij-Polak

Beeld van Churchill op zuil geplaatst waar omheen vijf beeldengroepen
1. Freedom of fear
2. Freedom of religion
3. Freedom of speech
4. Freedom of want
5. Het herstel van het land

Het monument was gedacht in natuursteen, de beeldengroepen in brons, de hoogte zou ca. 12 meter bedragen.
Niet uitgevoerd.

Hildo Krop was als commissielid betrokken bij de oprichting in 1947 van het Nationale Monument op de Dam in Amsterdam. Krop steunde daarbij het idee dat de opdracht voor dit gedenkteken naar John Rädecker ging, waarvoor J.J.P. Oud de architectuur ontwierp. De voorgang van dat project verliep echter dermate traag dat twee mede-commissieleden, de Rotterdamse havenbaron D.G. van Beuningen en de textielfabrikant G.J. van Heek een oud plan voor een Churchill-monument uit 1945 van stal haalden. Van Beuningen en Van Heek, die zich garant stelden voor de volledige stichtingkosten, verzochten Krop twee ontwerpen te maken voor dit gedenkteken. Het gedenkteken zou geplaatst moeten worden in Rotterdam, de stad die zo zwaar door de oorlog was getroffen. Het gemeente bestuur van Rotterdam stemde in met dit voornemen en wees als locatie het Hofplein aan. Krop accepteerde de opdracht, maar werd daarvoor – zij het zonder naam of toenaam – scherp aangevallen door de journalist H.P.L. Wiessing, een orthodox communist die Churchill zag als een kapitalist die al vroeg had gewaarschuwd tegen de agressie van Rusland.
Krop maakte voor het monument verschillende schetsen. Uiteraard moest er een beeld komen van Churchill zelf, geplaatst op een twaalf meter hoge zuil. Daar omheen vier figuren die de rechten van de mens uit het Atlantic Charter van 14 augustus 1941 symboliseerden (freedom of fear, freedom of religion, freedom of speech en freedom of want). Ook was er een beeldengroep ontworpen die ‘het herstel van het land’ moest verbeelden. Aanvankelijk werkte Krop enthousiast aan deze opdracht, maar bij de uitwerking van de figuren, die de leuzen van het Atlantic Charter moesten verbeelden, raakte hij aan het twijfelen. Op 6 november 1949 schreef hij Van Beuningen dat hij in de knoop zat met de opdracht: “Ik heb altijd in gedachten gehad dat het monument moest dienen om Churchill te huldigen voor zijn houding gedurende de oorlog. Ik heb de grootste waardering voor Churchill tijdens de oorlogsjaren. Zijn houding na de oorlog heeft niet mijn onverdeeld enthousiasme en ik heb de indruk dat wij daar in waardering
verschillen …”. Krop vreesde, dat zijn interpretatie van de figuren van het Atlantic Charter een kritiek zouden kunnen inhouden op de na-oorlogse politiek van Churchill. Hij wilde graag aan de opdracht voldoen, maar “zonder de hand te lichten met zijn inzichten of zonder oneerlijk te worden in zijn werk en tegenover zijn opdrachtgever”. Van Beuningen antwoordde Krop dat deze het monument volgens eigen inzichten mocht ontwerpen.
Uiteindelijk ging het hele plan niet door. Churchill zelf deelde Van Beuningen mee dat er naar zijn mening geen monumenten ter ere van nog levende personen behoorden te worden opgericht. Aanvankelijk dacht men dat dit geheel Churchill’s eigen visie was, maar het verhaal ligt iets genuanceerder. De Telegraaf van 24 december 1953 onthulde hoe Churchill tot zijn besluit kwam:

” … Midden october (1949 red.) stelde men Winston Churchill in passende bewoordingen op de hoogte van de plannen, daar men van mening was, zonder diens toestemming het monument niet te kunnen oprichten. Churchill antwoordde prompt, dat hij het plan in overweging had genomen en dat hij spoedig nader zou berichten. Maar die berichten lieten op zich wachten. Toen men eind november nog steeds geen antwoord had ontvangen, schreef de heer Van Beuningen om inlichtingen aan Churchill’s privé-secretaris”.

Het bleek dat Churchill het verzoek “voor advies” aan het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken had doorgezonden. De Nederlandse regering had al eerder laten weten dat men niet enthousiast was over het Churchill-monument, omdat het de plannen voor een Nationaal Monument (op de Dam in Amsterdam) zou doorkruisen. Zodoende had de regering het besluit genomen Churchill mee te delen “dat het in Nederland geen gewoonte is om voor nog in leven zijnde personen een monument te vervaardigen of op te richten”. Dit advies nam Churchill klakkeloos over.

In het Hildo Krop Museum te Steenwijk is nog iets te zien van dit monument (in wording). Twee schetsen van Churchill en kleine, polychrome geglazuurde schetsen van verschillende onderdelen van het monument (zie boven).

De schetsen 2 en 4 heeft Krop in 1950/51 uitgewerkt tot twee beelden: resp. ‘Wandelende Jood’ (V149) en ‘Zwangere vrouw’ (V148). Van de beelden zijn elk twee exemplaren in brons gegoten (beide 43 cm).

Zie ook: Monument voor de Onbekende Politieke Gevangene (Mo 42)

bron: De Telegraaf, 24.12.1953

B 128 – M.s. TOWA – Rotterdam

voor N.V. Mij. Vrachtvaart, Rotterdam
De uil was van 1988 tot 2014 opgesteld in de hal kantoorgebouw ‘Willemswerf’, Boompjes 40, Rotterdam (architect: W. Quist).
Vanaf 2014 in opslag bij het Maritiem Museum, Rotterdam

1957

boegbeeld towa - foto: loek van vlerken 30.07.2012boegbeeld towa - foto: loek van vlerken 30.07.2012boegbeeld towa - foto: loek van vlerken 30.07.2012boegbeeld towa - foto: loek van vlerken 30.07.2012
straat towa - fotograaf onbekend
foto: onbekende fotograaf

boegbeeld:
uil met devies op de beginletters van de naam van het schip ‘This Owl Watches Ahead’

brons, 400 x 1300cm

Voor de in de Tweede Wereldoorlog zwaar getroffen stad Rotterdam ontwierp Hildo Krop een monument ter ere van sir Winston Churchill. Uiteindelijk kwam er van dit Churchill-monument (Mo 37) niet veel terecht, omdat Churchill van mening was dat er geen monument opgericht diende te worden voor nog in leven zijnde personen. Het initiatief voor dit uiteindelijk niet uitgevoerde monument kwam van de Rotterdamse havenbaron D.G. van Beuningen. Aan het contact met Van Beuningen hield Krop wel twee opdrachten over. Voor de NV Vrachtvaart in Rotterdam ontwierp Krop bronzen boegbeelden voor twee zeeschepen de TOWA en de TARA.

towa - fotograaf onbekendfoto: onbekende fotograaf

De TOWA is gebouwd bij P.Smit Jr in Rotterdam in 1957. Van oktober 1957 tot november 1966 als “Towa” voor de NV Maatschappij Vrachtvaart. Van november 1966 tot mei 1977 als “Straat Towa” voor de KJCPL (RIL). Van mei 1977 tot mei 1983 als “Kota Maha”. Na de sloop van het schip in India in 1985 is het beeld overgebracht naar Nederland. De kroon op de kop van de uil en de bakboordvleugel ontbraken.
In 1987 werd onder leiding van restaurateur Louis Paul het boegbeeld van ms Towa gerestaureerd. De missende vleugel is nooit terug gevonden en moest opnieuw worden gegoten. Na voltooiïng van de restauratie werd het 1000 kilo zware boegbeeld in de centrale hal van Willemswerf geplaatst. Gedurende het ontwerp van het gebouw werden al bouwkundige voorzieningen getroffen om het beeld veilig op te kunnen hangen.
Op 7 december 1988 werd met het op afstand laten vallen van de Nedlloyd-vlag die voor de Uil van de TOWA was opgehangen, het gebouw Willemswerf officieel door ZKH Prins Bernhard geopend. Tijdens de renovatie in 2014 van de centrale hal van ‘Willemswerf’ is het boegbeeld verwijderd en tijdelijk opgeslagen bij het Maritiem Museum in Rotterdam. Het is de bedoeling dat ‘de Uil’ te zijner tijd tentoongesteld wordt in het museum.

Het Hildo Krop Museum in Steenwijk bezit van dit dertien meter brede boegbeeld een bronzen model van 8½ cm.

model boegbeeld towa - foto: loek van vlerken 28.08.2017

bron: Maritiem Museum , Rotterdam

B 122 – M.s. Tara – Rotterdam

N.V. Vrachtvaart, Rotterdam

1951-52

boegbeeld st.joris en de draak - foto: lagerweij-polak -datum onbekend
foto: Lagerweij-Polak

                                     St. Joris – foto: Hildo Krop Museum, Steenwijk

tara - foto: hildo krop museum, steenwijk
Krop met klei-ontwerp van St. Joris en de draak – foto: Hildo Krop Museum, Steenwijk

boegbeeld:
St. Joris en de draak, met devies op de beginletters van de naam van het schip’:
‘True And Reliable Always’

brons, 400 cm

verloren gegaan

Voor de in de Tweede Wereldoorlog zwaar getroffen stad Rotterdam ontwierp Hildo Krop een monument ter ere van sir Winston Churchill. Uiteindelijk kwam er van dit Churchill-monument (Mo 37) niet veel terecht, omdat Churchill van mening was dat er geen monument opgericht diende te worden voor nog in leven zijnde personen. Het initiatief voor dit uiteindelijk niet uitgevoerde monument kwam van de Rotterdamse havenbaron D.G. van Beuningen.
Aan dit contact met Van Beuningen hield Krop wel twee opdrachten over. Voor de NV Vrachtvaart in Rotterdam ontwierp hij de boegbeelden voor twee zeeschepen de TARA en TOWA.
De voorstelling van de eerste, Sint Joris met de verslagen draak, was geïnspireerd op de naam Van Beuningen, die vaak Joris werd genoemd. De eerste letters van het devies ‘True And Reliable Always’ verwijzen naar de naam van het schip.

In juni 1952 werd het schip, met boegbeeld, te water gelaten. Na een intensieve dienst werd het versleten en niet meer rendabele schip in 1984 verkocht aan Pakistan om te worden gesloopt. Toen pronkte echter ‘Joris en de draak’ al lang niet meer op de boeg. Voor een reparatie en onderhoudsbeurt aan het schip eind 1970/begin 1971, lag het schip in de Antwerpse scheepswerf Merchantile. De man in het harnas werd in verband met de reparatie losgeschroefd en de 4 meter grote bronzen ‘Joris’ verdween van de een op de andere dag. Het mag merkwaardig worden genoemd dat er aan deze verdwijning nooit enige ruchtbaarheid is gegeven.

Het bronzen beeld is dus helaas verloren gegaan, maar er is toch nog iets tastbaars van dit kunstwerk overgebleven. Het Hildo Krop Museum in Steenwijk bezit namelijk een gipsen model in klein formaat van deze ‘St. Joris en de draak’, gemaakt ook door Krop rond 1951.

st.joris en de draak (gips) - foto: loek van vlerken 28.08.2017

bronnen: Gert Schouwstra, Sneek (www.kombuispraat 23.9.2007); NRC Handelsblad, 24.07.1971