Tagarchief: baanders h.a.j.

V 90 – Maskers van de kinderen Baanders – Steenwijk

1931

Hildo Krop Museum, Steenwijk

foto: Hildo Krop Museum, Steenwijk

terracotta, 22,5/23/24/23,5 cm

Met de architect H.A.J. (Herman) Baanders (1876-1953) was Krop in de jaren twintig en dertig goed bevriend. Regelmatig werkten ze samen, zoals o.a. in Amsterdam aan het kantoorgebouw Algemeene Friesche (B79) aan het Rokin, het woningencomplex (B93) aan de Rooseveltlaan en het winkelpand van Piet van den Brul (B85) aan de Nieuwendijk en in IJsselstein aan de Sint Nicolaaskerk (B56 en B70).

Ter gelegenheid van de zilveren bruiloft van Herman Baanders en zijn vrouw op 8 december 1931, boetseerde Hildo Krop zeer goed lijkende maskerportretten van hun vier kinderen: Liesbeth, Geertje, Herman en Frans. Deze terracotta maskerkoppen waren bevestigd op een plateau dat kon worden opgehangen. Dit plateau met maskerkoppen bevindt zich in de collectie van het Hildo Krop Museum in Steenwijk.

Een jaar eerder ontwierp Krop ter gelegenheid van zijn 25 jarige jubileum als architect voor Herman Baanders een erepenning (P6). Dit deed hij op verzoek van de vrouw en kinderen van de architect. Ook deze penning is te vinden in de collectie van het Hildo Krop Museum.

foto: Hildo Krop Museum, Steenwijk

In 1929 had Krop al een portret gemaakt van Baanders oudste dochter Liesbeth. Deze terracotta portretkop van 33 cm (V76) is ondergebracht in een particuliere collectie.

bron: Hildo Krop Portretten, Wim Heij, 2011

P 6 – Penning H.A.J. Baanders – Steenwijk

Hildo Krop Museum, Steenwijk

1930

brons, diameter 8,2  cm

Ter gelegenheid van zijn 25 jarige jubileum als architect maakte Hildo Krop voor Herman Ambrosius Jan Baanders een erepenning. Hij ontwierp deze penning op verzoek van de vrouw en kinderen van de architect.
Aan de voorzijde van de penning zien we een mannenfiguur met een schop, als symbool van 25 jaar scheppende arbeid. Aan de achterzijde staat de tekst:

Gy Waart.Gy zijt.Gy zult dezelfde blijven

Met Baanders had Krop regelmatig samengewerkt, zoals o.a. aan het woningencomplex (B93) aan de Rooseveltlaan en het winkelpand van Piet van den Brul (B85) aan de Nieuwendijk in Amsterdam. Ook aan de nieuwe toren van de Sint Nicolaaskerk in IJsselstein werken Krop en Baanders samen (B56).

bron: Hildo Krop Penningen, Pieter Jonker/Emmy Lagerweij-Polak, 2014
foto’s: Arie van Andel

B 48 – Trappijler – Amsterdam

Valeriusterras 4, Amsterdam

1924-25

trappijler - foto: frans van burkomtrappijler (detail) - foto: frans van burkom      trappijler (detail) - foto: frans van burkomtrappijlerversiering - foto: frans van burkom       trappijlerversiering - foto: frans van burkom
foto’s: Frans van Burkom

gedeeltelijk gepolychromeerd teakhout, 62 cm

architect: H.A.J. Baanders

Voor de flat aan het Valeriusterras in Amsterdam maakte Hildo Krop een trappijler met reliëfs aan vier zijden. Aan deze gedeeltelijk gepolychromeerde teakhouten pijler sneed hij dier-, mens- en plantmotieven in elkaar verstrengeld. Ook is hier weer een faun te bespeuren, alsmede springende gazellen, een raaf in een dennenboom met een loerende vos, een boogschutter met jachthond, liggend hertje, een vliegende roofvogel, kortom het hele scala aan ‘Krop-figuren’ is aan deze trappijler aanwezig. Tevens maakte hij voor deze woning vijf teakhouten trapleuninkjes met snijwerk.

Krop maakte deze houtsnijwerken speciaal voor de architect van het flatgebouw, H.A.J. Baanders, die zelf op nummer 4 van deze flat woonde.

B 70 – Sint Nicolaaskerk – deuren tochtportaal – IJsselstein

Kronenburgplantsoen, IJsselstein

ca. 1928

geknielde figuur - man - foto: loek van vlerken 12.12.2016 geknielde figuur - vrouw - foto: loek van vlerken - 12.12.2016
wapen van ijsselstein - foto: loek van vlerken - 12.12.2016  christus symbool - foto: loek van vlerken - 12.12.2016
12 panelen: 3x geknielde man-figuren, 3x geknielde vrouw-figuren, 4x het wapen van IJsselstein en het 2x Christus monogram (Chi-Rho)

geperst glas, 20 cm

nagelkoppen aan de deuren - foto: hildo krop museum
foto: Hildo Krop Museum, Steenwijk

nagelkoppen
1. knielend vrouwfiguur met gebogen armen
2. wapen van IJsselstein
3. Sint Nicolaas
4. kelkbloem
5. manfiguur in orante-houding

brons of koper, 5,25 cm

ontwerp deuren: H.A.J. Baanders

In 1921 kreeg Michel de Klerk de opdracht een nieuwe torenspits te ontwerpen voor de Sint Nicolaaskerk in IJsselstein, die in 1911 door brand verwoest was. Voor echter met de bouw  van de spits en restauratie van de toren een begin gemaakt kon worden, overleed De Klerk. Het geheel werd alsnog uitgevoerd onder de leiding van architect H.A.J. Baanders. Hildo Krop werd gevraagd het benodigde beeldhouwwerk te maken (zie B 56). Baanders ontwierp voor de kerk ook een nieuwe ingang. Ook hiervoor werd Krop gevraagd een aandeel te leveren. Krop ontwierp voor de deuren 12 panelen om uit te voeren in glas, voorstellende: 3x een naar rechts knielende man in orante-houding, 3x een naar links knielende vrouw in orante-houding, 4x het wapen van IJsselstein en 2x het Christus monogram of Chi-Rho (opmerkelijk is dat Lagerweij-Polak in haar oeuvrecatalogus hier 6x geknielde figuur in orante-houding noemt i.p.v. 3x vrouwen- en 3x mannenfiguur). De uitvoering in glas werd uitbesteed aan de Glasfabriek Leerdam. De uitvoering van deze tegels bestaat waarschijnlijk uit geperst glas, hoewel Lagerweij-Polak van gegoten glas spreekt. In het artikel ‘Leerdams Glaswerk in IJsselstein; Hildo Krop en de oude Nicolaaskerk’ schrijft Thimo te Duits: “Het persen van glas nam in de jaren twintig en dertig een prominente plaats in binnen de productie van de Glasfabriek Leerdam. Na de uitgave vanaf 1923 van geperst serviesgoed van o.a. K.P.C. de Bazel en H.P. Berlage, was men op de fabriek bijzonder geïnteresseerd in de fabricage van plastieken in geperst glas. (…) Binnen het opstarten van de productie plastieken moet de opdracht voor het persen van de reliëfs van Krop stimulerend hebben gewerkt. Het persen van deze vlakke tegels moet relatief weinig  technische problemen hebben opgeleverd.” 
De twaalf tegels zijn symmetrisch in de deuren verwerkt, gegroepeerd in vier verticale rijen van drie tegels. Aan de buitenzijden afwisselend mannen- en vrouwenfiguren. In het midden worden de twee Chi-Rho kruizen afgewisseld met vier keer het wapen van IJsselstein.
Exemplaren van de vier verschillende glastegels bevinden zich in het Hildo Krop Museum te Steenwijk. Drie tegels (mannenfiguur, wapen en Chi-Rho) komen uit de inboedel van het Hildo Krop atelier. De vierde, het vrouwenfiguur, is door een aankoop van een particulier in 2015 toegevoegd aan de collectie. Naast de glaspanelen ontwierp Krop ook verschillende nagelkoppen voor deze deuren naar de kerk. Deze nagels werden uitgevoerd in brons, hoewel Lagerweij-Polak van koper spreekt. Het vrouwenfiguur (hier met gebogen armen i.p.v de orante-houding), het mannenfiguur (wél in orante-houding) en het wapen van IJsselstein zijn motieven die Krop ook gebruikte in de glaspanelen. Daarnaast  zien we ook een kelkbloem en Sint Nicolaas, de heilige waarnaar de kerk is vernoemd.

nieuwe ingang van architect baanders - foto: wendingen - 1929 - jrg.10 nr.4foto: Wendingen – 1929 nr.4 

 

bron: Leerdams glaswerk in IJsselstein, Thimo te Duits, Historische Kring IJsselstein, 1996

B 85 – Kledingmagazijn P. van den Brul – Amsterdam

Nieuwendijk 182, Amsterdam

1930

gevel nieuwendijk - foto: loek van vlerken 08.06.2011gevelsteen - foto: loek van vlerken 12.12.2018 gevelsteen - foto: loek van vlerken 08.06.2011 gevelsteen - foto: loek van vlerken 12.12.2018 gevelsteen - foto: loek van vlerken 12.12.2018 gevelsteen - foto: loek van vlerken 12.12.2018 gevelsteen - foto: loek van vlerken 08.06.2011 gevelsteen - foto: loek van vlerken 08.06.2011 gevelsteen - foto: loek van vlerken 08.06.2011
15 gevelstenen

tufsteen, ca. 48 cm

architect: J. en H.A.J. Baanders

Op de hoek van de Nieuwendijk en de Sint Nicolaasstraat heeft het Herenmodemagazijn Piet van den Brul in 1930 een winkelpand in de Amsterdamse School-stijl laten bouwen. Hildo Krop heeft de gevel voorzien van 15 stenen met motieven die betrekking hebben op de fabricage en verkoop van kleding. Ook heeft hij enkele van deze stenen voorzien van het monogram P.v.d.B. en een steen, vanwege de straatnaam, met de afbeelding van Sint Nicolaas op zijn schimmel.

B 93 – Huizencomplex Evangelisch Lutherse Gemeente – Amsterdam

Rooseveltlaan/Maasstraat/Uiterwaardenstraat, Amsterdam

1932

tekstplaat boven entree wooncomplex - foto: loek van vlerken 04.03.2011
1522 lutherse bijbelvertaling - foto: loek van vlerken 04.03.2011
zwaan - foto: loek van vlerken 05.07.2017zwaan spiegelbeeldig - foto: loek van vlerken 05.07.2017
meeuw boven golven - spiegelbeeldig -foto: loek van vlerken 01.07.2017meeuw boven de golven - foto: loek van vlerken 04.03.2011
monnik op brandstapel - foto: 04.03.2011
duiveltje op de daken - foto: 04.03.2011
duiveltje op de daken - foto: 04.03.2011
metselaar - foto: loek van vlerken 04.03.2011
metselaar - spiegelbeeldig - foto: loek van vlerken 01.07.2017
gevelstenen

Franse kalksteen (Pouillenay), 38 cm
Twee portiekstenen in de Maasstraat  (Boek met veer en een Zwaan) zijn gehakt in graniet
boek met veer en jaartal 1522 in graniet - foto: loek van vlerken 22.08.2017 zwaan gehakt in graniet - foto: loek van vlerken 05.07.2017

architect: H.A.J. Baanders

entree wooncomplex - foto: loek van vlerken 04.03.2011Dit huizencomplex van architect H.A.J. Baanders is in 1932 door de woningbouwvereniging Patrimonium gebouwd voor de Evangelisch Lutherse gemeente. Hildo Krop maakte de gevelversieringen. Op de gevelstenen zien we een metselaar (en een metselaar spiegelbeeldig in de Uiterwaardenstraat), twee verschillende duiveltjes op daken, een boek met een veer en het jaartal 1522 (Lutherse Bijbelvertaling), een vastgebonden monnik op de brandstapel, een meeuw boven de golven (ditzelfde tafereel spiegelbeeldig ook in de Uiterwaardenstraat) en een zwaan (meerdere uitvoeringen).

B 56 – Toren St. Nicolaaskerk – IJsselstein

Kronenburgplantsoen, IJsselstein

1925

mattheus - foto: loek van vlerken 23.07.2014 marcus - foto: loek van vlerken 23.07.2014 lucas - foto: loek van vlerken 23.07.2014 johannes - foto: loek van vlerken 23.07.2014
a. 4 pinakelbekroningen:
De vier evangelisten: Mattheus (schrijvende evangelist), Marcus (leeuw), Lucas (stier), Johannes (arend)
Franse kalksteen (Artiche), 60 cm

man met zeis - foto: loek van vlerken 23.07.2014
1. visser met anker

fruit oogstende man - foto: loek van vlerken 23.07.2014
2. man fruit oogstend

vogels boven de stad - foto: loek van vlerken 23.07.2014
3. vogels boven een stadje en twee figuren aan weerszijden

ridder steunend op zwaard - foto: loek van vlerken 23.07.2014
4. ridder steunend op zwaard

lezende man - foto: loek van vlerken 23.07.2014
5. zittende lezende man

jager - foto: loek van vlerken 23.07.2014
6. jager

man met sikkel - foto: loek van vlerken 23.07.2014
7. man met sikkel

zaaier - foto: loek van vlerken 23.07.2014
8. man met juk

jonkvrouw met valk - foto: loek van vlerken 23.07.2014
9. jonkvrouw 

sint nicolaas - foto: loek van vlerken 23.07.2014
10. bisschop te paard (Sint Nicolaas)

zittende vrouw met kindje - foto: loek van vlerken 23.07.2014
11. zittende vrouw met kindje
kasteel - foto: loek van vlerken 23.07.2014
12. kasteel met kasteelmuur

12 kapitelen:

1. visser met anker – in de voluten vissen – verwijzing naar de visserij in de Hollandsche IJssel
2. man zittend voor fruitmand – voluten: dicht loof en vruchten
3. duiven als voluten boven een nederzetting
4. ridder steunend op zwaard – verwijzing naar adellijke historie van IJsselstein
5. zittende lezende man – geestelijke verrijking
6. spreeuwenjager met trossen kersen – voluten: spreeuwen – verwijzing naar IJsselstein als ‘Stichtse Kersenstad’
7. man met sikkel – voluten: korenhalmen
8. emmers aan juk dragende man – achter hem sterren en maan – voluten: bomen
9. jonkvrouw met valk – verwijzing naar adellijke historie van IJsselstein
10. Sint Nicolaas te paard – verwijzing naar patroonheilige van de kerk
11. zittende vrouw met kindje – huiselijk geluk
12. kasteel met kasteelmuur – voluten: uilen – de vorm van de stad is een verwijzing naar de kroon op de kerktoren

zandsteen, ca 60 cm

sint nicolaaskerk toren - foto: loek van vlerken 23.07.2014restauratieontwerp: Michel de Klerk, postuum uitgevoerd o.l.v. H.A.J. Baanders

In 1921 kreeg Michel de Klerk de opdracht een moderne torenspits te ontwerpen voor de Sint Nicolaaskerk in IJsselstein, die in 1911 door brand verwoest was. Voor echter met de restauratie een begin kon worden gemaakt, overleed De Klerk. Het ontwerp is alsnog uitgevoerd onder de leiding van architect H.A.J. Baanders. Hildo Krop werd gevraagd het benodigde beeldhouwwerk te maken. Het eerste kapiteel hakte hij in 1925, zoals de middeleeuwse beeldhouwers, ter plaatse ‘taille directe’, maar de overige moest hij wegens de lange reistijd overlaten aan uitvoerders. Toen na een half jaar alle kapitelen klaar waren, reisde Krop opnieuw naar IJsselstein voor de overige sculpturale versiering: vier pinakelbekroningen in de vorm van de vier evangelisten. Krop modelleerde de eerste ter plaatse en voltooide ze alle vier in zijn atelier in Amsterdam.

Over de 12 kapitelen schrijven Martijn Vergouw en Peter Siccama in een uitgave van de Stichting Historische Kring IJsselstein (nr.103, sept.2003): “Kenmerkend in de sculpturale thematiek van Krop is de tegenstelling tussen stad en land, cultuur en natuur, en daarnaast de uitbeelding van de vier windstreken. Ook in IJsselstein merken we daar iets van. De kapitelen van Krop kennen een centrale voorstelling, symmetrisch omgeven door planten, wolken, vissen, bomen , vruchten en vogelmotieven. Deze motieven die aan weerszijden uitsteken, lijken op de Ionische kapitelen, die in die orde ‘voluten’ worden genoemd. De afbeeldingen aan de zuidzijde hebben te maken met het belangrijke agrarische aspect van het gebied rondom IJsselstein, die aan de westzijde met de historie van de stad zelf en die aan het noorden hebben een algemeen karakter.”


twee pagina’s met de kapitelen van Krop aan de kerktoren van IJsselstein in het tijdschrift Wendingen 1929 – nr. 4.

Architect Baanders ontwierp voor de kerk ook een nieuwe ingang. Voor dit entree leverde Krop twaalf panelen in glas (zie B 70).

sint nicolaaskerk toren - foto: loek van vlerken 23.07.2014

 

bronnen: De kroon op het werk, P. Siccama en M. Vergouw, Historische Kring IJsselstein, 1979; Leerdams glaswerk in IJsselstein, Thimo te Duits, Historische Kring IJsselstein, 1996; ‘…een alleszins behoorlijk resultaat’, M. Vergouw en P. Siccama, Historische Kring IJsselstein, 2003

B 79 – Kantoorgebouw Algemeene Friesche – Amsterdam

Rokin 115, Amsterdam

1929

welvaart en arbeid - foto: loek van vlerken 29.02.2012zorg en rust - foto: loek van vlerken 29.02.2012gevelversiering:
4 staande figuren boven ingang met tekst: welvaart, arbeid, zorg en rust
Ettringer tufsteen, 190 cm

wapen van amsterdam - foto: loek van vlerken 29.02.2012   wapen van nederland - foto: loek van vlerken 29.02.2012wapens van Amsterdam en Nederland
Ettringer tufsteen, 100 cm

gevel - foto: loek van vlerken 29.06.2014

architect: H.A.J. Baanders

Aan de gevel van het Rokin 115, het voormalige kantoorgebouw van de ‘Algemeene Friesche’, zien we vier staande figuren van Hildo Krop van bijna twee meter hoog, van links naar rechts:

1. een vrouw met fruit: ‘welvaart’
2. een man met een sikkel en hamer: ‘arbeid’
3. een vrouw met een kind: ‘zorg’
4. een man leunend op een stok: ‘rust’.

Onder deze beelden zijn twee gevelstenen geplaatst, resp. de wapens van Amsterdam en van Nederland. Helaas zijn de beelden uit 1929, gehakt uit kwetsbaar tufsteen, inmiddels flink afgesleten.

gevel - foto: 1929 - bernard eilers - uit het archief van architectenbureau baandersfoto: Bernard Eilers – 1929