Introductie

Laatste bewerking 24-11-2017

Ik heb deze website in 2011 opgezet om mijn onderzoek naar de oorlogsgeschiedenis van mijn vader te documenteren. Mijn doel is om zijn oorlogsgeschiedenis te reconstrueren en aan te vullen met mijn eigen herinneringen. Ik wil begrijpen hoe hij, in de strijd om het bestaan, kwam tot een drastische beslissing die hem tot op zijn doodsbed, bezighield. In 1942 nam hij dienst in het vrijwilligerslegioen van de SS. In 1945 werd hij veroordeeld tot gevangenisstraf en dwangarbeid. Hij had dienst genomen in een vijandig leger. Een leger dat beschouwd werd als het meest misdadige leger ooit.

Vader overleed op 10 maart 1994. In de jaren daarvoor had ik,  toen ik Nieuwe en nieuwste geschiedenis (UVA 1981-1987) studeerde,  zo nu en dan vragen aan hem gesteld over de dromen die hij had gehad als schooljongen, als jongeman, in de jaren dertig en hoe die uitpakten in de oorlogsjaren. Hij vertelde zelf ook wel over vroeger als een opmerking zijn herinnering kietelde. In 1985 zei ik dat ik een paar dagen naar Praag zou gaan. Zijn eerste reactie was: “dan moet je naar dat plein gaan met die schitterende klok”. Ik was heel verbaasd. Was hij daar geweest, wanneer dan en wat deed hij daar?

Voor mijn onderzoek maak ik gebruik van primaire bronnen (o.a. verslagen uit het Archief van de Bijzondere Rechtspleging) en secundaire literatuur (toonaangevende studies op dit terrein). In de loop van de jaren heb ik ook een drietal familieleden van mijn vader gesproken en mensen die hem hebben gekend. Ze hadden elk hun eigen verhaal en kwamen soms tot verschillende conclusies.  Dat begrijp ik, want bij het vertellen van verhalen en bij het putten uit herinneringen, ga je uit van je eigen perspectief.

Ik heb met grote tussenpozen aan mijn onderzoek gewerkt. De literatuur (studies en persoonlijke verslagen) over dit onderwerp is omvangrijk. De tijd om me uitgebreid in te lezen ontbrak, alsmede de financiële middelen om te reizen naar de plekken waar hij was en daar onderzoek te doen, voor zover (archief)bronnen toegankelijk waren en voor zover het mogelijk was het spoor van een individuele soldaat en laagste in rang, te achterhalen. In 2017 bezocht ik de Tsjechische Republiek en Estland. Met name in Estland besefte ik heel sterk dat je open kunt staan voor het perspectief van de ander en dat geschiedenis schrijven een oefening is in inlevingsvermogen en niet gaat over oordelen, maar om het begrijpen en verklaren door te achterhalen wat de religieuze, culturele en politieke achtergrond is van een persoon.

Veel hoofdstukken zijn nog niet geschreven. Ik ben me nu weer intensief aan het verdiepen in zijn familiegeschiedenis en zijn jeugd. In mijn zoektocht naar het begrijpen van zijn geschiedenis.