Mo 27 – Monument ter herdenking van Verzetsstrijders – Amsterdam

Marnixstraat 402, Amsterdam

1946-47

monument marnixstraat - foto: loek van vlerken 25.02.2011monument marnixstraat - foto: loek van vlerken 25.02.2011monument marnixstraat - foto: loek van vlerken 25.02.2011monument marnixstraat - foto: loek van vlerken 25.02.2011
staand mannelijk naakt op zuiltje

brons (figuur) / Franse kalksteen (Pouillenay) (monument), 50 cm (figuur) / 260 cm (totale hoogte)

Aan de gevel van het DeLaMar Theater in de Amsterdamse Marnixstraat staat een Monument ter herdenking van Verzetsstrijders. Het beeldje is onthuld op 3 april 1947.

De voormalige Spieghelschool aan de Marnixstraat (waar nu het DeLaMar Theater staat) was in de winter van 1944-1945 ingericht als aanmeldingsbureau voor de beruchte ‘Arbeitseinsatz’. Alle Nederlandse mannen tussen de 16 en 40 jaar moesten zich hier verplicht registreren, om vervolgens in Duitsland de lege arbeidsplaatsen op te vullen die waren ontstaan door de inzet van Duitsers aan het front. In het aanmeldingsbureau werkten alleen NSB’ers, aangezien de andere ambtenaren van het Gemeentelijke Arbeidsbureau dit werk hadden geweigerd.
Op 5 januari 1945 werden vijf NSB’ers in hun huis doodgeschoten door verzetsmensen, drie anderen raakten zwaar gewond. In een poging de werkzaamheden van de bezetter te vertragen werd die avond de Spieghelschool door leden van de verzetsgroep KP (Knokploegen) in brand gestoken. Als vergelding heeft de bezetter een dag later 26 Nederlanders gefusilleerd, waaronder de vijf verzetsmensen die bij de aanslag op de Arbeitseinsatz betrokken waren.

De tekst op het voetstuk luidt:

OP DEZE PLEK ZIJN OP
6 JANUARI 1945
VIJF NEDERLANDERS
AAN HET
DUITSCHE SCHRIKBEWIND
TEN OFFER GEVALLEN
UIT WRAAK VOOR
EEN DAAD
VAN VOORBEELDIGE
VADERLANDSLIEFDE
WELKE OP DEZELFDE
PLAATS
WAS VOLBRACHT

monument met originele zuil - foto: hildo krop museum

 

In september 1967 bleek dat het beeld was gestolen. Het was van zijn sokkel afgebroken en meegenomen. Hildo Krop had de gipsen mal gelukkig nog in zijn atelier liggen en er werd een nieuw bronzen beeldje gegoten, dat vervolgens op 4 mei 1968 is onthuld.
In 1970 werd het oorspronkelijke beeld, na een anonieme tip, onder een struik in het Vondelpark teruggevonden. Dit originele beeld werd in 1972 herplaatst. Dit keer op een bronzen zuil in plaats van de originele stenen zuil.

bron: Nat. Comité 4 en 5 mei