B 3 – Scheepvaarthuis – Amsterdam

Prins Hendrikkade 108, Amsterdam

1913-16

gevel scheepvaarthuis - foto: loek van vlerken 28.04.2011roggeveen - foto: loek van vlerken 20.04.2011
Roggeveen
van noort - foto: loek van vlerken 20.04.2011
Van Noort
van diemen - foto: loek van vlerken 20.04.2011
Van Diemen
speelman - foto: loek van vlerken 20.04.2011
Speelman
van spilbergen - foto: loek van vlerken 20.04.2011
Van Spilbergen
both - foto: loek van vlerken 20.04.2011
Both
coen - foto: loek van vlerken 20.04.2011
Coen
houtman - foto: loek van vlerken 20.04.2011
Houtman
van heemskerck - foto: loek van vlerken 20.04.2011
Van Heemskerck
barendsz - foto: loek van vlerken 20.04.2011
Barendsz
van neck - foto: loek van vlerken 20.04.2011
Van Neck
usselinx - foto: loek van vlerken 20.04.2011
Usselinx
bleau - foto: loek van vlerken 28.04.2011
Bleau

a. 13 consoleportretten: Roggeveen, Van Noort, A.van Diemen,  C. Speelman, Van Spilbergen(zijde Prins Hendrikkade), P.Both, J.Pzn Coen, C. de Houtman, Jac. van Heemskerck, W. Barendsz, J. van Neck, Usselinx, Bleau (zijde Binnenkant).

dioriet, 40 cm

Krop’s  eerste ontwerpen voor deze consolekoppen in realistische trant, zoals  hij op de academie had geleerd, werden afgekeurd. Michel de Klerk tekende hem een aantal exemplaren voor om hem de bedoeling van de toepassing duidelijk te maken.
michel de klerk - potloodschets voorbeeld consolekoppen - foto: van der mey en het scheepvaarthuis 1989

embleem scheepvaartmij - foto: loek van vlerken 28.04.2011 embleem scheepvaartmij - foto: loek van vlerken 28.04.2011 emblemen scheepvaartmaatschappijen - foto: loek van vlerken 03.08.2016 emblemen scheepvaartmaatschappijen - foto: loek van vlerken 03.08.2016 emblemen scheepvaartmaatschappijen - foto: loek van vlerken 28.04.2011emblemen scheepvaartmaatschappijen - foto: loek van vlerken 28.04.2011b. emblemen scheepvaartmaatschappijen

gebakken aarde, 56 cm

Onder de ramen van de verdieping waar een bepaalde maatschappij was gehuisvest, zijn symbolen van de desbetreffende maatschappij aangebracht. Zo zien we twee bewoners van Suriname in een kano de KWIM (Koninklijke West-Indische Maildienst) verbeelden en  is de KNSM (Koninklijke Nederlandsche Stoomboot Maatschappij) voorgesteld door een afbeelding van Hercules, die de naar hem genoemde zuilen (Straat van Gibraltar) omklemt. De NRM (Nieuwe Rijnvaart Maatschappij) met de namen Neckar en Main waar de gouden haren van de Loreley-nimf doorheen golven. Het symbool van de JCJL (de Java-China-Japan-Lijn) was een Boeddhabeeld (Java), een draak (China) en een chrysant (Japan). Een anker tussen een kreeft en een steenbok wijst op de route tussen keerkringen van de KPM (Koninklijke Paketvaart Maatschappij). De SMN (Stoomvaart Maatschappij Nederland) wordt gesymboliseerd door een weegschaal (de evenaar) met een gordel naar een beeldspraak van Multatuli.

schipper en bootsman - foto: loek van vlerken 20.04.2011c. Schipper en Bootsman (stuurman en matroos)

gebakken aarde, 148 cm

schipper en bootsman - model in klei - foto: van der mey en het scheepvaarthuis 1989
klei model

neptunes - foto: loek van vlerken 28.04.2011d. beeld hoektoren: Neptunus

lood, ca. 200 cm.

school vissen - foto: loek van vlerken 28.04.2011school vissen - foto: loek van vlerken 20.04.2011ingang zijde binnenkant - foto: loek van vlerken 20.04.2011e. ingangsversiering zijde Binnenkant: School vissen in de golven

graniet, 28 cm

plintversiering - foto: loek van vlerken 21.04.2011 plintversiering - foto: loek van vlerken 21.04.2011
plintversiering - foto: loek van vlerken 28.04.2011f. plintversiering zijde Binnenkant: letters  ’T SCHEEPVAARTHUIS

graniet 52 cm

architecten: J.M. van der Mey i.s.m. bureau A.D.N. van Gendt, Piet Kramer en Michel de Klerk

 

scheepvaarthuis - foto: loek van vlerken 24.08.2012Een van de eerste uitingen van de Amsterdamse School architectuur is het Scheepvaarthuis aan de Prins Hendrikkade / Binnenkant. Het werd tussen 1913 en 1916 gebouwd als gemeenschappelijk kantoorgebouw van zes Amsterdamse rederijen: De Koninklijke Nederlandsche Stoomboot Maatschappij (KNSM), de Stoomvaart Maatschappij Nederland (SMN), de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPN), de Java-China-Japan-Lijn (JCJL), de Koninklijke West-Indische Maildienst (KWIM) en de Nieuwe Rijnvaart Maatschappij (NRM). Het ontwerp en de uitvoering van het pand werd toevertrouwd aan de gebroeders J.G. en A.D.N. van Gendt. Zij waren verantwoordelijk voor de technische uitvoering en voor het ontwerp van het betonskelet. De architectonische vormgeving lieten zij over aan de toen vrij onbekende architect J.M. van der Mey. Ook de latere Amsterdamse School-architecten M. de Klerk en P.L. Kramer werden aangetrokken. Daarnaast heeft een grote groep kunstenaars meegewerkt aan de talrijke decoraties van zowel exterieur als interieur van het gebouw. Voor de decoraties aan de buitenkant had Hendrik van den Eijnde de verantwoordelijkheid. Hij heeft veel beeldhouwwerk aan de gevel vervaardigd, zoals het monumentale entree ‘De Vier Wereldzeeën’. Piet Kramer introduceerde Hildo Krop bij van der Mey. Via deze architect kwam het contact tot stand tussen Krop en de eerstverantwoordelijke beeldhouwer van het Scheepvaarthuis Van den Eijnde. Krop werd een van de assistenten van Van den Eijnde. Krop hakte naast werk van anderen ook enige eigen ontwerpen: emblemen scheepvaartmaatschappijen, Schipper en Bootsman, een beeld aan de hoektoren, plint- en ingangsversieringen en dertien consoleportretten.
Mogelijk is het timpaan met walruskoppen boven de zij-ingang aan de Prins Hendrikkade ook van de hand van Krop.

timpaan met walruskoppen - foto: loek van vlerken 30.11.2013
Tussen 1926 en 1928 werden de gevelwanden van Het Scheepvaarthuis volgens plan uitgebreid (B 61). Ook hiervoor werd Krop uitgenodigd om beeldhouwwerk uit te voeren.

bron: Van der Mey en het Scheepvaarthuis – Boterenbraad/Prang, 1989