B 23 – Openbare kleuterschool ‘De Veulens’ – Amsterdam

Oostzaanstraat 45, Amsterdam

ca.1920

boogschutter - foto: loek van vlerken 03.02.2011boogschutter - foto: loek van vlerken 03.02.2011boogschutter - foto: 03.02.2011gevel oostzaanstraat - foto: loek van vlerken 03.02.2011
a. basis afsluiting: boogschutter met dier- en bloemmotieven
graniet, 100 cm

ajourreliëf - foto: loek van vlerken 28.08.2016
b. deurrooster: rennend paard, mannen en bloemmotieven
ajourreliëf, notenhout, gedeeltelijk verguld, 50 cm

mannetje met staf - foto: loek van vlerken 03.02.2011 steigerend veulen - foto: loek van vlerken 17.05.2011
steigerende veulens - foto: loek van vlerken 17.05.2011c. Mannetje met staf en steigerend veulen
bouwaardewerk, 35 cm

man die paard temt - foto: loek van vlerken 20.02.2012man die paard temt - foto: 20.02.2012man die paard temt - foto: loek van vlerken 20.02.2012d. trappaalbekroning: man die paard temt
gebeitst hout, 60 cm

Architect: Michel de Klerk

De school stond al op deze locatie voordat Michel de Klerk aan zijn ontwerp van het wooncomplex aan de Oostzaanstraat begon. De school is waarschijnlijk gebouwd tussen 1913 en 1914 door een architect van Publieke Werken. Erg lang heeft de school in deze hoedanigheid niet bestaan. In 1917 kreeg Michel de Klerk van de woningbouwvereniging Eigen Haard de opdracht om de rest van het perceel te bebouwen met een blok met 102 arbeiderswoningen. Hij ontwierp een extra verdieping boven de school en enkele aanpassingen aan de gevel. De school was echter eigendom van de gemeente, een totaal andere instelling dan de woningbouwvereniging Eigen Haard. De woningbouwvereniging vond de uitvoering van de aanpassingen te duur en had derhalve geen behoefte om de schetsen tot uitvoer te brengen. Om de overgang tussen de school en zijn eigen gebouw toch minder abrupt te maken, kwamen er twee ronde uitstulpingen aan beide zijdes die over de school heen hingen.
gevel school in de oude situatie, voor de verbouwing - foto beeldbank amsterdam
Het wooncomplex, later ‘Het Schip’ genoemd, werd tussen 1919 en 1921 gebouwd. Twee jaar later, in november 1923 overleed De Klerk aan een longontsteking. Tussen 1924 en 1925 werd de school uiteindelijk toch uitgebreid. De oude schetsen van de Klerk werden daarbij uit de kast gehaald, waarbij onder andere architect J.F.Staal zich hard heeft gemaakt voor de realisatie volgens het ontwerp van de Klerk. Het uiterlijk van de school werd versoberd, maar wel zijn er enkele beeldhouwwerken van Hildo Krop toegevoegd. De kleuterschool heette ‘De Veulens’, vandaar dat Krop veulenkoppen in de gevel heeft geplaatst. Met de boogschutter geeft Krop de boodschap aan de kinderen van de school mee, dat een schutter door concentratie en oefening in zijn voedsel kan voorzien. Ook aan het interieur is nog een werk van Krop te vinden; een houten trapleuning met een voorstelling van een man die een paard temt. Dit fraaie stukje houtsnijwerk werd in 2016 gerestaureerd, waarbij onder andere de oren van het paard zijn aangevuld.

paard met gerestaureerde oren - foto: loek van vlerken 05.10.2017

De schoolactiviteiten binnen het gebouw zijn na zo’n honderd jaar beëindigd. Vanaf juli 2016 is in het gebouw het Museum Het Schip gevestigd.