Mo 12 – Monument Erdalfabriek – Amersfoort

Brabantsestraat 17, Amersfoort
Oliemolenhof 108, Amersfoort

1935

trappaalbekroning erdal - foto: loek van vlerken 08.03.2018trappaalbekroning erdal (detail - pelikaan) - foto: loek van vlerken 08.03.2018trappaalbekroning erdal (detail) - foto: loek van vlerken 08.03.2018trappaalbekroning erdal (detail) - foto: loek van vlerken 08.03.2018trappaalbekroning erdal (detail) - foto: loek van vlerken 08.03.2018trappaalbekroning erdal (detail) - foto: loek van vlerken 08.03.2018

trappaalbekroning:

4 figuren met attributen, uitbeeldend de 4 hoofdhandelingen in het bedrijf, met als bekroning een pelikaan

vernikkeld brons, 82 cm

 

De Erdalfabriek voor schoencrême en wrijfwas aan de Omval in Amsterdam was rond 1935 te klein geworden. Te meer daar het bedrijf ook tandpasta  (Prodent) ging produceren en er geen ruimte was om het fabrieksterrein uit te breiden. Men besloot naar Amersfoort te verhuizen waar de Amsterdamse architect F.A. Warners een modern fabriekscomplex bouwde. De officiële opening vond plaats op 27 mei 1937. Ter gelegenheid van deze opening bood het personeel  de directie als ‘huldeblijk’ een kunstwerk aan, gemaakt door Hildo Krop.

trappaalbekroning erdal - historische foto (erdalfabriek)
oorspronkelijke locatie

Het was een trappaal bekroning met figuren die verschillende handelingen in het productieproces uitbeelden met boven op een zuil een pelikaan, het symbool van de fabriek. Het Erdalpersoneel koos Krop uit om dit monument te maken, omdat hij bekend was in Amersfoort vanwege zijn reliëfs op het Belgenmonument (Mo 2) in de stad. Voor dit kunstwerk moest vijfhonderd gulden op tafel komen. Onder het personeel werd een inzameling gehouden en ook architect Warners deed mee voor 225 gulden onder aftrek van wat later nog méér van de medewerkers zou binnenkomen dan de inmiddels ontvangen 275 gulden. Het kunstwerk kwam te staan in het trapportaal van de hoofdingang aan de Brabantsestraat en was voorzien van de teksten:

“vereenigd werken bracht dit tot stand”
en
“de directie aangeboden door het personeel”

ontwerp erdal monument- foto ICKontwerpschets trappaal bekroning Erdal-monument – collectie Hildo Krop Museum

Na verschillende fusies hield Erdal op te bestaan en is het fabriekscomplex in 2013 verkocht  aan ontwikkelaar en belegger Schipper Bosch. Het terrein, het Oliemolenkwartier, is getransformeerd tot een vernieuwende en bruisende plek. Het is een stad in het klein met een diversiteit aan grote en kleine bedrijven, winkels, evenementen, horeca en onderwijs. Het beeld met de pelikaan van Krop heeft een plek gevonden in het kantoor van projectontwikkelaar Schipper Bosch die ook in ‘De Nieuwe Stad’ is neergestreken.

Het Hildo Krop Museum in Steenwijk bezit verschillende ontwerpschetsen van dit beeld, waaronder deze drie gipsen modellen:
gipsmodel 1 erdal monument - foto: loek van vlerken 07.05.2018gipsmodel 2 erdal monument - foto: loek van vlerken 07.05.2018gipsmodel 3 erdal monument - foto: loek van vlerken 07.05.2018

bron: de Erdalfabriek glansrijk middelpunt van Nederland, Jan Carel van Dijk, 2017